Cùng Garmin khám phá các thuật ngữ dành cho người mới chạy bộ
Chạy bộ không chỉ là một môn thể thao đơn giản mà còn là cả một thế giới riêng với nhiều thuật ngữ chạy bộ mới mẻ mà newbie runner có thể “nhức đầu” khi mới bắt đầu tìm hiểu. Nếu bạn vừa dấn thân vào hành trình chạy bộ và muốn nâng cao kỹ năng cũng như kiến thức từ những km đầu tiên thì hãy cùng Garmin khám phá các thuật ngữ chạy bộ cơ bản trong bài viết này!
Các thuật ngữ chạy bộ trong các giải chạy
1. Chạy road và chạy trail
Mặc dù đều thuộc môn chạy bộ, nhưng chạy road và chạy trail là hai hình thức hoàn toàn khác biệt. Vậy chạy road là gì? Còn chạy trail thì như thế nào?
Chạy road là hình thức chạy trên những địa hình bằng phẳng, thường diễn ra tại các khu vực thuận tiện và gần khu dân cư. Những nơi lý tưởng cho chạy road có thể là các con đường ít người qua lại, phố đi bộ hoặc công viên,…
>>>> Xem thêm: Các dòng đồng hồ chạy bộ phù hợp cho newbie
Chạy trail là chạy bộ địa hình, thường diễn ra trên các cung đường mòn, cung đường tự nhiên đa địa hình như đường sỏi đá, đường núi, đường rừng, v.v. Loại hình này mang đến trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, phong cảnh hùng vĩ và đầy cảm hứng.
Tuy nhiên, địa hình phức tạp đòi hỏi người chạy có thể lực và kỹ năng nhất định. Nếu bạn mới bắt đầu, hãy tìm hiểu kỹ về an toàn khi chạy trail. Trang bị đầy đủ phụ kiện như đồng hồ GPS, giày trail, vest nước, gậy leo núi là rất quan trọng.
>>>> Xem thêm: Các dòng đồng hồ phù hợp cho chạy trail
2. 5K, 10K, 21K, 42K – Chỉ số cự ly chạy bộ
5K, 10K, 21K, 42K là các thuật ngữ trong chạy bộ chỉ độ dài quãng đường chạy trong các giải chạy bộ. Cự ly chạy bộ càng lớn đòi hỏi kỹ thuật và trình độ tập luyện cao hơn.
| Chỉ số cự ly chạy bộ | Đối tượng tham gia |
| 5K | Người mới bắt đầu |
| 10K | Người mới bắt đầu |
| 21K (hay còn gọi là Half-Marathon) | Vận động viên hay runners nhiều kinh nghiệm |
| 42K (hay còn gọi là Marathon) | Vận động viên hoặc người chạy bộ tập luyện chuyên nghiệp |
- Cự ly 5K, tương đương 5.000 mét, là lựa chọn lý tưởng cho những ai mới bắt đầu làm quen với bộ môn chạy bộ.
- Cự ly 10K, hay 10.000 mét, còn được gọi là 10K Run, 10km hoặc 10000. Đây cũng là một cự ly phổ biến dành cho người mới tập chạy, nhưng sẽ mang đến thử thách cao hơn so với 5K, giúp cải thiện sức bền rõ rệt.
- Cự ly 21K, hay 21km, thường được gọi là Bán Marathon (Half-Marathon). Đây là thử thách phù hợp với những người đã có kinh nghiệm chạy bộ, muốn nâng cấp bản thân với hành trình dài và đòi hỏi chiến lược rõ ràng hơn.
- Cự ly 42K, tức 42km, chính là Marathon. Đây là thử thách lớn, thường dành cho những vận động viên chuyên nghiệp hoặc các runner đã có quá trình tập luyện nghiêm túc và bền bỉ.
3. Pace là gì?
Pace (hay còn gọi là tốc độ chạy) là một thuật ngữ phổ biến trong chạy bộ, dùng để chỉ thời gian cần để hoàn thành 1 kilomet hoặc 1 mile. Đơn vị thường được sử dụng là phút/km hoặc phút/mile.
Ví dụ: Nếu bạn có pace là 6:00 phút/km, điều đó có nghĩa là bạn mất 6 phút để chạy hết 1 kilomet.
Vì sao pace quan trọng?
- Theo dõi hiệu suất: Biết được pace giúp bạn đánh giá tốc độ và tiến bộ của bản thân qua từng buổi chạy.
- Lập kế hoạch luyện tập: Dựa vào pace, bạn có thể lên lịch chạy phù hợp với mục tiêu (giảm cân, tăng sức bền, thi đấu…).
- Duy trì nhịp độ ổn định: Pace giúp bạn không chạy quá nhanh lúc đầu, tránh mất sức về sau – đặc biệt quan trọng trong các giải chạy dài như Half-Marathon hay Marathon.
4. Duathlon và Triathlon
Duathlon là môn thể thao 2 môn phối hợp, đây là sự kết hợp giữa bộ môn chạy bộ và đạp xe.
Triathlon là môn thể thao ba môn phối hợp, bao gồm: Bơi lội, đạp xe và chạy bộ.
5. Chạy Track là gì?
Track là đường chạy bộ trong sân vận động, chạy Track là chạy bộ trong sân vận động, mỗi vòng dài 400m. Tùy vào cự ly thi đấu mà bạn sẽ sẽ chạy 1/4 (100m) đến 25 vòng track (10.000m).
6. BIB chạy viết tắt của từ gì?
BIB là số hiệu cá nhân (hay còn gọi là số báo danh) được cấp cho mỗi người tham gia giải chạy. Mỗi BIB đều mang một mã số riêng biệt, giúp nhận diện từng vận động viên trong cuộc thi. Tùy vào từng cự ly chạy, BIB có thể được thiết kế với màu sắc khác nhau để dễ dàng phân loại. Điều này giúp ban tổ chức thuận tiện trong việc quản lý, sắp xếp và điều phối người chạy, đặc biệt là trong những giải đấu có quy mô lớn và nhiều cự ly thi đấu cùng lúc.
7. PR trong chạy bộ là gì?
Trong chạy bộ marathon, PR là kỷ lục cá nhân, tốc độ nhanh nhất mà bạn đạt được cho một cự ly nhất định, được viết tắt của “Personal Record”.
8. DNF là gì?
DNF là viết tắt của cụm từ “Did Not Finish”, dùng để chỉ trường hợp vận động viên không hoàn thành cuộc đua. Trong các giải chạy bộ, DNF thường được ghi nhận khi một người tham gia không thể hoàn tất cự ly đăng ký trong khoảng thời gian quy định. Có thể vì lý do sức khỏe, chấn thương, hoặc buộc phải dừng cuộc đua giữa chừng vì bất kỳ nguyên nhân nào.
9. DNS trong chạy bộ là gì?
DNS là viết tắt của cụm từ “Did not start”, thường dành cho người đăng ký tham gia nhưng không tham dự cuộc đua.
10. HR trong chạy bộ là gì?
HR là viết tắt của cụm từ “heart rate” nghĩa là nhịp tim trung bình trong thời gian chạy.
10. Cadence là gì?
Guồng chân là số bước trong mỗi phút ,đếm cả hai chân. Đây là số liệu chạy bộ thường được đo. Bạn có thể đánh giá rất nhiều thông tin về cơ thể bạn từ guồng chân.
Ví dụ: ở tốc độ cố định, khi guồng chân nhanh hơn và chiều dài sải chân ngắn hơn, sẽ tạo lực nhỏ hơn ở nhiều vị trí trên khắp cơ thể: mắt cá chân, đầu gối và hông. Các chuyên gia tin rằng điều này cũng có thể làm giảm nguy cơ chấn thương cho người chạy.
Mục tiêu thường về guồng chân chạy bộ là 180 bước mỗi phút, nhưng người chạy cao hơn có xu hướng guồng chân chậm hơn đôi chút. Điều thú vị là guồng chân cao hơn cũng liên quan đến dao động dọc thấp hơn và thời gian tiếp xúc mặt đất ngắn hơn.
11. VO2 Max là gì?
VO2 Max là chỉ số chỉ lượng oxy tối đa mà cơ thể hấp thu trong một phút vận động. VO2 Max càng cao thể hiện rằng bạn vận động càng hiệu quả, càng khỏe.
>>>> Xem thêm: Tầm quan trọng của VO2 Max trong thể thao
12. DSQ trong chạy bộ là gì?
DSQ có nghĩa là bị loại, viết tắt của “Disqualified”. DSQ được sử dụng khi người tham gia chạy vi phạm các quy định hoặc luật lệ của cuộc thi và bị loại khỏi cuộc đua.
Các thuật ngữ chạy bộ cho tập luyện
1. Interval Run
Chạy interval (Interval Running) là hình thức chạy xen kẽ giữa các đoạn chạy nhanh và nghỉ ngắn (hoặc chạy chậm). Mục tiêu là cải chỉ số VO2 Max và tăng sức mạnh cơ bắp thông qua các pha vận động cường độ cao ngắt quãng.
2. Chạy Tempo Run là gì?
Chạy Tempo Run là bạn sẽ chạy với tốc độ cao hơn bình thường. Kiểu tập chạy này thường được áp dụng để cải thiện ngưỡng lactate, tăng sức bền, cải thiện hiệu suất tim mạch.
3. Long Run là gì?
Long run là các buổi chạy dài, nhằm luyện tập sức bền và sức chịu đựng của cơ thể cho các mục tiêu cao hơn. Mục tiêu của các chạy dài là để cơ thể quen với việc hoạt động trong thời gian lâu hơn.
Các thuật ngữ chạy bộ về chấn thương và phục hồi
1. RICE trong chạy bộ là gì?
RICE là phương pháp hỗ trợ phục hồi sau chấn thương hiệu quả với 4 bước Rest, Ice, Compression, Elevation. Chữ cái đầu của mỗi bước hợp thành phương pháp RICE.
- Rest: Nghỉ ngơi
- Ice: Chườm đá.
- Compression: Băng ép vùng chấn thương
- Elevation: Gác cao chân
2. Chạy Recovery là gì?
Recovery Run có nghĩa tiếng Việt là chạy phục hồi. Với mục đích để duy trì thói quen chạy bộ trong lúc cơ thể vẫn đang phục hồi, các bài chạy phục hồi bao gồm các buổi chạy cự ly ngắn ở tốc độ chậm, nhẹ nhàng thư giãn.
3. Chafing là gì?
Chafing trong tiếng Việt chỉ trầy xước trên da trong quá trình chạy hay tập luyện ở vùng da liên tục cọ xát với quần áo.
4. Blister là gì?
Blister nghĩa là phồng rộp, chỉ tình trạng phồng rộp da, đặc biệt là phần bàn chân, khi chạy bộ.
5. Shin Splint là gì?
Shin Splint là thuật ngữ chỉ những cơn đau nhói dọc cẳng chân thường xảy ra khi chạy bộ. Nguyên nhân gây ra thường là do vận động làm quá tải cơ xương.
Lời kết
Hiểu rõ các thuật ngữ chính là bước đầu giúp người mới chạy bộ làm chủ hành trình rèn luyện của mình. Với sự đồng hành của đồng hồ Garmin, việc chạy bộ trở nên khoa học, hiệu quả và cá nhân hóa hơn bao giờ hết. Hành trình khám phá chạy bộ của bạn mới chỉ bắt đầu, và Garmin sẽ luôn là người bạn đồng hành đáng tin cậy trên từng cung đường!
